SAĞLIK SORUNLARI BAĞIRSAK MİKROBİYOTASI VE SİRKADİYEN RİTİM

Yapılmış bulunan çalışmalar sirkadiyen ritim ile bağırsak mikrobiyotası arasında sıkı ilişki olduğunu göstermiştir. Sindirim sistemi içinde yaşayan ve konakçı ile gelişmiş olan bakteriler, virüsler, mantarlar ve protozoalar dâhil olmak üzere trilyonlarca mikroorganizma bağırsak mikrobiyotasını oluşturur ve özellikle bağırsak-beyin ekseni aracılığıyla nöroendokrin sinyal iletimini etkileyerek konakçının fizyolojik homeostazının sürdürülmesinde temel bir rol oynar.

Bağırsak mikrobiyotası statik olmayıp bireyin yaşam tarzı ve sirkadiyen dalgalanmaları ile ilgili olarak bileşiminde ve işlevlerinde değişiklikler gösterir. Bu değişikliklerde beslenme zamanı ve şekli, uyku düzeni ve sirkadiyen ritim etkilidir.

Kalitesiz ve süresi yetmeyen uyku, zamansız ve dengesiz beslenme, gece ışığına maruz kalma gibi nedenler bağırsak mikrobiyotasının zaman senkronizasyonunu bozarak disbiyozise neden olur.

Mikrobiyotanın içerik olarak bozulması, geçirgenliğini artması, düşük dereceli sistemik iltihaplanma, insülin direnci, bozulmuş lipid metabolizması yoluyla metabolik sendrom ile sonuçlanabilir. Yapılmış bulunan bazı hayvan çalışmalarında sirkadiyen ritim uyumsuzluğunun tek başına bağırsak mikrobiyotası bileşimini değiştirip ve metabolik süreçleri bozabildiğini göstermiştir.

Bozulan vücut sistemi ve sirkadiyen ritim ise yine mikrobiyota bozukluğuna neden olur ve bireyin sağlığı şekilde görüldüğü gibi bir kısır döngü içine girer.

Koruyucu önlem veya iyileşmek için ilk adımlar uykuyu düzenlemek, yemek yeme sistemini değiştirmektir.

Dr. Fahriye Yonca AYAS MD,PhD

Kaynak Grasa-Ciria, D.; Couto, S.; Samatán,E.; Martínez-Jarreta, B.;

Cenit, M.d.C.; Iguacel, I. Disrupted Rhythms,DisruptedMicrobes: A

Systematic ReviewofShiftWorkandGutMicrobiotaAlterations. Nutrients 2025, 17, 2894.